| Podstawowe informacje | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Karl Ernst Adolf Anderssen |
| Data urodzenia | 6 lipca 1818 |
| Miejsce urodzenia | Wrocław |
| Data śmierci | 13 marca 1879 |
| Miejsce śmierci | Wrocław |
| Zawód / rola | szachista, nauczyciel, dziennikarz szachowy |
| Wykształcenie | Uniwersytet Wrocławski (matematyka, filozofia) |
| Pochówek | Cmentarz Osobowicki (grób przeniesiony z cmentarza przy ul. Ślężnej) |
| Kariera i osiągnięcia | |
| Najważniejsze zwycięstwo | Turniej międzynarodowy w Londynie, 1851 |
| Słynne partie | „Nieśmiertelna” i „wiecznozielona” |
| Rankingi | Według Chessmetrics – 1. miejsce w sierpniu 1870 (2744 pkt) |
Adolf Anderssen zdobył rozgłos jako gracz i autor problemów szachowych. Po zwycięstwie w Londynie (1851) uważano go przez kilka lat za najsilniejszego szachistę świata.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się 6 lipca 1818 roku we Wrocławiu. Ukończył Gimnazjum św. Elżbiety, a następnie studiował matematykę i filozofię na Uniwersytecie Wrocławskim. Po studiach pracował jako nauczyciel w różnych szkołach w Niemczech, ucząc matematyki i języka niemieckiego.
W 1851 powrócił do Wrocławia i uczył w Gimnazjum im. Króla Fryderyka II. W 1856 został mianowany profesorem tej szkoły. Zmarł 13 marca 1879 roku w rodzinnym mieście.
Kariera szachowa i najważniejsze partie
Anderssen nauczył się zasad gry jako dziecko, lecz szerszą uwagę świata szachowego zyskał dopiero w 1842 roku po publikacji kilku problemów. W 1846 podjął współpracę z redakcją Schachzeitung, później Deutsche Schachzeitung. Remis w meczu z Danielem Harrwitzem w 1848 roku i działalność publicystyczna przyniosły mu zaproszenie do reprezentowania Niemiec na turnieju w Londynie w 1851 roku.
Na turnieju londyńskim, rozegranym systemem pucharowym, Anderssen pokonał wszystkich rywali. Jego partia przeciwko Lionelowi Kieseritzky'emu, w której poświęcił kolejno gońca, dwie wieże i hetmana, przeszła do historii jako „nieśmiertelna”. Rok później w Berlinie wygrał słynną partię z Jeanem Dufresne — znaną jako „wiecznozielona”.
Wielkie mecze i późniejsze sukcesy
W 1858 roku Anderssen przegrał w Paryżu mecz z Paulem Morphym — wynik to siedem zwycięstw Morphiego, dwie wygrane Anderssena i dwa remisy. W drugiej połowie tego spotkania stosował białymi otwarcie 1.a3, które zyskało nazwę otwarcia Anderssena, lecz rzadko było później używane w zawodowych rozgrywkach.
Trzy lata po meczu z Morphym wygrał w Londynie pierwszy międzynarodowy turniej rozegrany systemem kołowym, zdobywając 12 punktów na 13 partii i wyprzedzając m.in. Wilhelma Steinitza. W 1866 roku rozegrał z Steinitzem mecz, w którym nie padł ani jeden remis — Anderssen przegrał 6–8. W 1870 roku zwyciężył w silnie obsadzonym turnieju w Baden-Baden, wyprzedzając m.in. Steinitza. W 1877 zajął drugie miejsce w Lipsku.
Pochówek, ocena i upamiętnienie
Pochowano go pierwotnie na cmentarzu przy ul. Ślężnej we Wrocławiu. Po likwidacji tego cmentarza grób przeniesiono do alei głównej Cmentarza Osobowickiego, gdzie zachował się do dziś. W 2003 roku na płycie nagrobnej umieszczono tablicę upamiętniającą jego zasługi.
Według systemu Chessmetrics, w sierpniu 1870 roku Anderssen zajmował pierwsze miejsce w światowym rankingu z wynikiem 2744 punktów. Od 1992 roku we Wrocławiu rozgrywany jest turniej poświęcony jego pamięci.
Przykładowe zadanie szachowe
W materiałach związanych z jego twórczością pojawiają się przykłady kompozycji autorstwa Anderssena. Poniżej jedna z nich z rozwiązaniem:
Rozwiązanie: (1.Gh5! K:h5 2.Kg7 h6 3.Kf6!! Kh4 4.Kg6 mat)
