Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego mieści się po północnej stronie katedry Św. Jana Chrzciciela, częściowo w obrębie historycznego Ostrowa Tumskiego, w odległości około 2 km od Rynku. Założenie powstało na terenach udostępnionych po rozbiórce umocnień miejskich i po zasypanej północnej odnodze Odry — w miejscu tej odnogi pozostał ogródowy zbiornik wodny. Ogród z 1811 roku wyróżnia się długą historią kolekcjonerską i rozbudowaną strukturą działów roślinnych.
Historia
Po zdobyciu Wrocławia przez wojska napoleońskie rozpoczęto burzenie umocnień i zasypywanie fos, co pozwoliło przekazać część terenów dla nowo powstającego Uniwersytetu Wrocławskiego. Ogród uruchomiono w 1811 roku; początkowo zajmował około 5 ha. Pierwsze kolekcje roślin zaczęto gromadzić już w pierwszym roku funkcjonowania, wtedy też wybudowano dużą szklarnię podzieloną na trzy strefy temperaturowe.
W XIX wieku kolekcje szybko rosły — pod koniec 1816 roku w zbiorach notowano około 500 gatunków gruntowych i 1500 gatunków szklarniowych, a w 1843 roku liczba gatunków i odmian sięgnęła około 10 tys. Podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 roku kolekcja szklarniowa uległa całkowitemu zniszczeniu, a drzewostan ogrodu uszkodzono w około 50%. Po wojnie przywracaniem porządku kierował prof. Stanisław Kulczyński; ogród ponownie udostępniono publiczności w 1950 roku.
Co można zobaczyć?
Obszar Ogrodu obejmuje 7,4 ha oraz 0,33 ha pod szkłem. W kolekcjach znajduje się około 7,5 tysiąca gatunków roślin szklarniowych i gruntowych; licząc odmiany, liczba ta sięga 11,5 tysiąca. W Arboretum rosną zarówno gatunki rodzimie, jak i obce drzewa oraz krzewy.
Na terenie Ogrodu znajdują się liczne specjalistyczne działy. W ramach ekspozycji znajdują się między innymi:
- Gruntowe rośliny ozdobne z kolekcjami hiacyntów i narcyzów;
- Systematyka obejmująca rośliny zielne oraz drzewa i krzewy zdolne zimować w klimacie Polski;
- Arboretum utrzymane w charakterze parku spacerowego;
- Alpinarium z profilem geologicznym wałbrzyskich złóż i skamieniałościami.
Inne działy to rozległa kolekcja roślin wodnych i błotnych (ponad 250 taksonów), kolekcja szklarniowa blisko 5000 taksonów, dział dydaktyczny ilustrujący morfologię i biologię roślin, kolekcje pnączy oraz Panorama Natury z panoramicznym obrazem o wymiarach 36 × 2 m autorstwa Janusza Merkla.
Szklarnie i Palmiarnia
Historia szklarni na terenie Ogrodu sięga pierwszych lat działalności. Szklarnia oznaczana jako nr 2 powstała w 1823 roku i przeznaczona była do zimowego przechowywania bylin, krzewów i drzew z rejonów o łagodniejszym klimacie. W 1878 roku w jej miejscu wzniesiono nowy, stalowo-szklany obiekt z zaawansowanymi rozwiązaniami grzewczymi i nawadniającymi oraz z przeszklonym basenem przeznaczonym do uprawy Victoria regia.
Szklarnia ta uległa zniszczeniu podczas II wojny światowej. Odbudowana w 1957 roku jako Palmiarnia, funkcjonowała aż do zamknięcia z powodu złego stanu technicznego i rozbiórki w 2013 roku. W 2024 roku ogłoszono przetarg na zaprojektowanie i wybudowanie nowego obiektu pełniącego funkcję Palmiarni.
Przeprawy przez staw — kładka
W Ogrodzie zachowały się drewniane kładki łączące brzegi stawu, reliktu po zasypanej odnodze Odry. Główna kładka to obiekt łukowy, trójprzęsłowy, z kratownicami nośnymi z drewnianych belek i murowanymi przyczółkami. Kładkę zbudowano w 1958 roku dzięki pomocy Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Inżynieryjnych i żołnierzy.
Orignalna konstrukcja została rozebrana w 1992 roku ze względu na zły stan techniczny. W tym samym miejscu wzniesiono nową kładkę o identycznym kształcie. Nad stawem znajduje się także drewniany pomost oparty na palach; nawierzchnia wykonana jest z desek. Kładka stała się jednym z rozpoznawalnych symboli Ogrodu.
Struktura, badania i personel
Ogrodem kieruje dyrektor. W strukturze organizacyjnej funkcjonują jednostki naukowo-badawcze i administracyjne, w tym baza danych Polish Vegetation Database (PVD). PVD jest zarejestrowana w serwisie Global Index of Vegetation-Plot Databases z kodem EU-PL-001 i wchodzi w skład europejskiej bazy EVA oraz światowej sieci sPlot; jest też częścią Krajowej Sieci o Informacji o Bioróżnorodności.
Pracownia Ekologii Roślinności zajmuje się ekoinformatyką oraz badaniem zróżnicowania roślinności lokalnej i regionalnej z wykorzystaniem zasobów PVD. Od 2017 roku dyrektorem Ogrodu jest dr hab. Zygmunt Kącki.
Informacje praktyczne
- Adres: Henryka Sienkiewicza 23, 50-335 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 9:00–19:00
- Telefon: +48713225957
- Strona internetowa: ogrodbotaniczny.wroclaw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (14 993 opinie)
