| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Đorđe Andrejević Kun |
| Urodzony | 31 marca 1904, Wrocław |
| Zmarł | 17 stycznia 1964, Belgrad |
| Edukacja | |
| Studia | Królewska Szkoła Sztuk Pięknych w Belgradzie (1921–1925); studia we Włoszech; pobyt w Paryżu |
| Zawód i role | |
| Zawód | Malarz i grafik |
| Działalność | Działacz komunistyczny, wykładowca i rektor ASP w Belgradzie (1960–1963) |
| Najważniejsze prace | |
| Wybrane | Projekt godła Jugosławii; seria grafik "Krvavo zlato" |
Urodził się we Wrocławiu jako syn artysty Veljko Andrejevića i Gertrudy. Rodzina powróciła do Belgradu w 1914, gdzie ojciec otworzył drukarnię, a Kun rozpoczął naukę sztuki drukarskiej i później studia malarskie.
Jak wyglądały jego studia i wczesna działalność artystyczna?
W latach 1921–1925 studiował w Królewskiej Szkole Sztuk Pięknych w Belgradzie. Dzięki wsparciu kupca Iliji Rankicia kontynuował naukę we Włoszech, gdzie skupił się na malarstwie i odwiedzał muzea oraz galerie. Spędził też rok w Paryżu, gdzie malował akty i sprzedał swoje pierwsze obrazy. Po powrocie do Belgradu w 1929 zaczął regularnie pokazywać prace na wystawach — jego obrazy trafiały między innymi do Pawilonu Sztuki Cvijety Zuzorić na Kalemegdanie.
W jaki sposób łączył sztukę z zaangażowaniem politycznym?
Od 1931 sympatyzował z ideami lewicowymi i związał się z grupą artystyczną Oblik, prezentując prace wspólnie z jej członkami. W 1931 wygrał konkurs na projekt herbu Belgradu. Coraz częściej malował sceny z życia robotników; w 1934 wraz z żoną odbył podróż po kraju, podczas której dokumentował pracę górników w Borze i robotników w Zaječarze. Z tej podróży wynikła seria grafik zatytułowana Krvavo zlato, przedstawiająca życie górników.
Jak uczestniczył w wojnie domowej w Hiszpanii i jakie były tego konsekwencje?
W 1936 wyjechał z żoną do Hiszpanii przez Paryż i przeszedł tam szkolenie wojskowe. Walczył z batalionem Đuro Đaković na froncie w rejonie Albacete, a w przerwach wykonywał rysunki dokumentujące działania zbrojne. Trafił do sztabu 129 Brygady Międzynarodowej, gdzie prowadził działalność kulturalną. W 1938 powrócił nielegalnie do Francji, a następnie do Belgradu; po opublikowaniu rysunków z Hiszpanii został aresztowany i osadzony w więzieniu Glavnjača, gdzie jego hiszpańskie prace zostały skonfiskowane i zniszczone.
Jak przebiegała jego działalność podczas II wojny światowej?
W 1939, na mocy dekretu królewskiego, aresztowano go i osadzono w obozie w Bileći, gdzie oficjalnie wstąpił do Komunistycznej Partii Jugosławii. W obozie sporządzał rysunki dokumentujące życie więźniów. Po zwolnieniu wrócił do Belgradu; w czasie okupacji używał fałszywych dokumentów na nazwisko Petar Antonijević i zajmował się ich wytwarzaniem — latem 1941 dostarczył takie dokumenty dla Josipa Broza Tity. W okresie wojny malował portrety i projektował herby. 29 listopada 1943 został wybrany do Antyfaszystowskiej Rady Wyzwolenia Narodowego Jugosławii (AVNOJ), a w 1944 był członkiem Tymczasowego Zgromadzenia Narodowego oraz Komitetu Ustawodawczego Zgromadzenia Narodowego FNRJ.
Jak potoczyła się jego kariera po wojnie?
Po wojnie tworzył w nurcie socrealistycznym i zaangażował się w działalność nauczającą na Akademii Sztuk Pięknych w Belgradzie. W latach 1960–1963 pełnił funkcję rektora tej uczelni. W 1958 został członkiem rzeczywistym Serbskiej Akademii Nauk i Sztuk oraz współtworzył Związek Artystów Plastyków Jugosławii. Zmarł na atak serca i został pochowany na Nowym Cmentarzu w Belgradzie.
Życie prywatne
W 1931 poślubił Nadę Ratković. Para miała córkę Mirę. Kun prowadził w latach 1935–1937 pracownię na poddaszu szkoły w dzielnicy Vračar, skąd pochodziły prace dokumentujące codzienne życie robotników.
Wśród jego dokonań wymieniany jest także projekt godła Jugosławii, do którego pozostał rozpoznawalny w kraju i za granicą.
