Most Piaskowy to jednoprzęsłowa, nitowana konstrukcja żelazna zlokalizowana nad południową odnogą Odry. Most odgrywa rolę początku trasy łączącej średniowieczne centrum z kierunkiem północnym i leży w ciągu najstarszej przeprawy przez Odrę, której północny odcinek tworzą mosty Młyńskie.
Historia mostu
Kanonicy regularni, właściciele Wyspy Piaskowej, pobierali myto za przekroczenie tej przeprawy już w 1149 roku; w źródłach średniowiecznych most występuje jako Pons ad Virginem Mariam in Arena. Pierwotna konstrukcja była drewniana, składała się z kilku przęseł i miała jedno zwodzone pole. Most był wielokrotnie niszczony i odbudowywany.
W okresie wojen husyckich przeprawę ufortyfikowano Bramą Mariacką. Po kolejnym etapie rozbudowy fortyfikacji, rozpoczętym w 1590 roku, w okolicach mostu pojawiła się baszta (1592), nowa drewniana konstrukcja ze zwodzonym przęsłem (1594) oraz kamienna brama miejska (1595).
Konstrukcja i modernizacje
W roku 1861 powstała obecna jednoprzęsłowa konstrukcja żelazna zaprojektowana przez Ernsta Ubera i wykonana przez zakłady metalowe Gustava Ruffera. Kratownicowe dźwigary oparto na przyczółkach licowanych granitem i klinkierem, a pomost pierwotnie był drewniany. Układ kratownic nawiązywał do XVI-wiecznej kratownicy drewnianej.
W 1893 roku przez most poprowadzono linię tramwaju elektrycznego; wówczas drewniany pomost zastąpiono stalowym. W 1934 most podniesiono o 60 centymetrów. Podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 roku konstrukcja została zaminowana i wysadzona. Niemieccy saperzy wykonali prowizoryczne odbudowy jeszcze w czasie walk, ale po wojnie wymagane były gruntowne naprawy i niemal całkowita wymiana dziewiętnastowiecznych elementów pomostu. Zachowane zostały główne dźwigary z historycznym układem kratownic oraz odnowione licowania; most utracił jednak ozdobne słupy i latarnie.
Rola w układzie miejskim i nazwa
Most Piaskowy pełnił funkcję początkowego odcinka drogi prowadzącej z miasta na Ostrów Tumski i dalej na północ. W sąsiedztwie, u zbiegu ulic Świętego Ducha i Piaskowej, znajdowała się Brama Piaskowa. Nazwa mostu, ulicy i bramy pochodzi od Wyspy Piasek, której nazwa wiąże się z kościołem Najświętszej Marii Panny na Piasku; to tłumaczenie łacińskiej nazwy Sancta Maria in Arena, gdzie arena została oddana jako „piasek”.
Przy moście znajdował się punkt wyjściowy przy wyznaczaniu miary wrocławskiej mili stosowanej od XVII wieku; ta jednostka długości wynosiła 6700 metrów i oznaczała odległość od Bramy Piaskowej do Psiego Pola przez Wyspę Piaskową i Ostrów Tumski. Ze względu na stan techniczny mostu nie mogą po nim wjeżdżać autobusy oraz ciężkie tramwaje typu Škoda 19T i Škoda 16T.
Informacje praktyczne
- Adres: most Piaskowy, Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (658 opinii)
