Kontakt
Teraz Piątek, 28 sierpnia 2026
Muzeum Przyrodnicze
Fot. Sławomir Milejski · „Wrocław Sienkiewicza 21 sm” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Przewodnik

Muzeum Przyrodnicze we Wrocławiu — historia i kolekcje

Wojciech Lewandowski • 4 min czytania

Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Wrocławskiego to muzealna placówka naukowo-badawcza założona w 1814 roku. Dysponuje rozległymi zbiorami zoologicznymi i botanicznymi oraz kilkoma stałymi wystawami.

Muzeum Przyrodnicze we Wrocławiu działa jako jednostka Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Założycielem i pierwszym dyrektorem był prof. Johann Ludwig Christian Gravenhorst. Placówka łączy tradycję badań przyrodniczych z udostępnianiem kolekcji publiczności.

Jak powstało muzeum?

Muzeum powstało przez połączenie trzech dawnych instytucji: kolekcji botanicznej, zoologicznej oraz zielnika (herbarium). Muzeum Zoologiczne utworzono w 1814 roku niedługo po powstaniu ówczesnego uniwersytetu. Zbiory przeniesiono do obecnego gmachu w 1904 roku.

W czasie II wojny światowej gmach został zbombardowany; całe skrzydło runęło, a wystawy poza Salą Szkieletową uległy zniszczeniu. Ocalało około połowy zbiorów zoologicznych, jedną trzecią zbiorów botanicznych i dziesięć procent eksponatów. Po wojnie polskie władze uniwersyteckie przejęły placówkę, zabezpieczono i zrekonstruowano zbiory, a późniejsza modernizacja i organizacja wystaw została przeprowadzona pod nadzorem prof. Władysława Rydzewskiego, którego imieniem muzeum zostało związane.

Co można zobaczyć na wystawach?

W muzeum działają cztery stałe ekspozycje: „świat zwierząt”, „świat roślin”, „układ kostny kręgowców” oraz „owady i człowiek”. Ekspozycje tworzą największą ekspozycję przyrodniczą w Polsce.

Na wystawach zwraca uwagę m.in. niemal kompletny szkielet płetwala błękitnego — młody osobnik o długości ponad 14,5 m. Pokazywane są także okazy wymarłych gatunków, w tym wilk workowaty, papuga karolińska, czajka czarnoskrzydła, kurobroda różnodziobego i alka olbrzymia.

Wystawa botaniczna obejmuje blisko 500 gatunków z reprezentacją wszystkich grup systematycznych. Wśród eksponatów znajdują się m.in. kolekcja szyszek roślin nagozalążkowych, pień welwiczji oraz niewielkie zbiory palm. Ekspozycja układu kostnego prezentuje 66 kompletnych szkieletów różnych kręgowców, a do cennych obiektów należą czaszka tura i kompletny szkielet wymarłego jelenia olbrzymiego (Megaloceros giganteus) z rozpiętością poroża około dwóch metrów. W części poświęconej owadom pokazano zarówno największe, jak i najmniejsze gatunki oraz przykłady ubarwienia i gatunków o znaczeniu gospodarczym; na ekspozycji znalazły się również mucha tse-tse i oznakowany amerykański motyl wędrowny Danaus plexippus.

Jakie zasoby naukowe posiada muzeum?

W zbiorach muzeum znajduje się około 2,5 mln okazów zwierząt oraz około 0,5 mln okazów roślin. Na stałych wystawach prezentowanych jest 3140 okazów zoologicznych i 600 okazów botanicznych. Niektóre eksponaty są wypożyczane innym placówkom na zasadach wzajemności, z wyłączeniem holotypów — okazów będących wzorcem nazwy danego gatunku.

Muzeum otrzymało najwyższą kategorię "A" w klasyfikacji placówek naukowych Komitetu Badań Naukowych. Herbarium zostało w 2004 roku przeniesione do osobnego budynku, którego projekt postmodernistyczny wykonali Wojciech Jarząbek i Paweł Spychała w 1996 roku. Placówka łączy funkcje wystawiennicze z pracą badawczą i zabezpieczaniem kolekcji.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Co znajduje się w zbiorach Muzeum Przyrodniczego we Wrocławiu?
Zbiory obejmują około 2,5 mln okazów zwierząt i około 0,5 mln okazów roślin. Na wystawach pokazuje się 3140 okazów zoologicznych i 600 botanicznych. Holotypy nie są wypożyczane.
Jakie wystawy są dostępne w muzeum?
Muzeum prowadzi cztery stałe ekspozycje: „świat zwierząt”, „świat roślin”, „układ kostny kręgowców” oraz „owady i człowiek”. Wśród eksponatów są m.in. niemal kompletny szkielet płetwala błękitnego oraz okazy gatunków wymarłych.
Kiedy założono Muzeum Przyrodnicze we Wrocławiu?
Placówka powstała w 1814 roku z inicjatywy prof. Johanna Ludwiga Christiana Gravenhorsta, który został jej pierwszym dyrektorem.
Czy Muzeum Przyrodnicze jest częścią Uniwersytetu Wrocławskiego?
Tak. Muzeum działa jako jedna z jednostek Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego i łączy działalność wystawienniczą z pracą naukowo-badawczą.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Wojciech Lewandowski Wojciech Lewandowski

Nazywam się Wojciech Lewandowski i w redakcji wroclawnowyglowny.pl prowadzę sekcję Przewodnik. Piszę o atrakcjach Wrocławia i regionu: co zobaczyć, dokąd wybrać się na weekend i czym to miejsce różni się od innych.

Czytaj również